آنچه در باب همكارى سفيان ثورى با شرطه و نگهبانى از چوبهء دار حضرت زيد بن على بن الحسين ( ع ) در برابر مزد روزى سه درهم نقل مىكند [ 1 ] و وصفى كه از صوفيان حلولى و مقايسهء ايشان با تصوف هند دارد [ 2 ] و يا توصيفى كه از ديدار خويش در فارس با مردى نقل مىكند كه قايل به حلول بود و با اين همه اهل صيام و قيام و زهد بود و آراى خود را از مردمان پنهان مىداشت ، يا آنچه از ابو طالب اخميمى در مصر شنيده و نقل كرده و نيز شعرى كه از سروده‌هاى ابو طالب اخميمى آورده و از زبان گوينده نقل كرده و انديشه‌هاى شيعى را در تصوف او و نيز رابطهء او را با حلاج از خلال آن مىتوان استنباط كرد و محققان تاريخ تصوف نيك آگاه‌اند كه اطلاعات در باب اين مرد بسيار نادر و عزيز است [ 3 ] ، يا اطلاعاتى كه از كتاب « الاحاطة و الفرقان » حسين بن منصور حلّاج و روابط او با انديشه‌هاى شيعى و مهدويّت نقل مىكند . [ 4 ] 7 ) از ديد تاريخ ادبيات شايد يكى از امتيازات اين كتاب اشتمال آن بر مقدارى شعر از دورهء جاهلى عرب و عصر اسلامى باشد كه بعضى از اين شعرها را در هيچ جاى ديگر نتوان يافت ، از جملهء شعرهايى كه از اميّة بن ابى الصلت شاعر دورهء جاهلى و معاصر رسول ( ص ) نقل مىكند كه در هيچ جاى ديگر نيامده است يا اگر آمده بدين تفصيل نيست و آشنايان با ادب عرب نيك مىدانند كه شعر اميّه به لحاظ تاريخ عقايد ، در عصر جاهلى ، يكى از مهمترين اسناد فكرى و مذهبى است و تعيين كنندهء بسيارى از مسائل مبهم در محيط مذهبى اعراب قبل از اسلام .

--> [ 1 ] همان جا ، ج 6 ، ص 51 . [ 2 ] همان جا ، ج 2 ، ص 91 . [ 3 ] همان جا ، ج 5 ، ص 129 ، در چاپ انتقادى بسيار دقيق و عالمانه‌اى كه از نفحات الانس ( انتشارات اطلاعات ، تهران ، 1370 ) توسط آقاى دكتر عابدى ، استاد دانشگاه تربيت معلم ، انجام گرفته است و تقريبا براى تمامى مشايخ كتاب ، منابع درجهء اول و خوبى معرفى شده است ، در باب اين ابو طالب اخميمى مصحح فاضل به هيچ سندى ارجاع نداده است . [ 4 ] همان جا ، ج 5 ، ص 126 .